Katha Kadamba

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ତୃତୀୟ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ‘କଥା କଦମ୍ବ’ (୧୯୨୪) ଦୟାନିଧି ମିଶ୍ରଙ୍କ କଥା ପ୍ରତିଭାର ଦୀପ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରେ । ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଦୀର୍ଘ । କଳା ପାଇଁ କଳା ସୃଷ୍ଟି- ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପର ଆଦର୍ଶ ନୁହେଁ; ଆଦର୍ଶ ଜାତୀୟତା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନ, ପ୍ରେମ ଓ ମାନବିକତା, ତ୍ୟାଗ ଓ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଜୀବନ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତାଙ୍କର ଏଗାରଟି ଯାକ ଗଳ୍ପ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଦର୍ଶନର ଦ୍ୟୋତକ ।

– ଡ. ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ

ବିଶେଷତଃ କଥା ବୟାନରେ ଏଭଳି ସଂଯତ, ମାର୍ଜିତ ଓ ଗୁଣାନ୍ୱିତ ଆଙ୍ଗିକର ବ୍ୟବହାର ସେ କାଳର ଔପନ୍ୟାସିକ ଓ କଥାକାର ମାନଙ୍କଠାରେ କ୍ୱଚିତ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଲାବେଳେ କି ଐତିହାସିକ, କି ସାମାଜିକ, କି ପୌରାଣିକ- ଯେକୌଣସି ବିଷୟକ କଥାକୃତିରେ ଯଥାଯଥ ଆବେଗ, ରସସ୍ନିଗ୍ଧତା ଓ ବିଷୟ ପ୍ରବେଶ ପଟୁତାର ସୁସମବାୟ ଘଟାଇ ପୌନଃପୁନିକତାକୁ ପରିହାର କରି ଏମନ୍ତ ପରିଚ୍ଛନ୍ନ ରୀତିରେ ଭାବପ୍ରକାଶ କରିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୟାନିଧି ମିଶ୍ରଙ୍କର ଅନନ୍ୟତା ହିଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ବହନ କରେ ।

– ଡ. ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରହରାଜ

ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର ଭିତ୍ତି ଉପରେ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ଦୟାନିଧି ମିଶ୍ରଙ୍କ ଗଳ୍ପରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ବୀରତ୍ୱ ତଥା ଚରିତ୍ରବତ୍ତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇ ଥିଲେ ହେଁ ଗଳ୍ପର କଥାଭାଗକୁ ରୁଚିକର ଓ ପ୍ରୀତିପ୍ରଦ କରିବା ପାଇଁ ରୋମାନ୍ସ ସୁଲଭ ପ୍ରଣୟ- ଆଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ପରିକଳ୍ପିତ । ଏଇ ବୀରତ୍ୱ ଓ ପ୍ରଣୟର ଉପସ୍ଥାପନା-କୌଶଳ, ବିଷୟ ବସ୍ତୁର ବିଭାଗୀକରଣ, ଆରମ୍ଭର ବୈଚିତ୍ର]୍ୟ, ବିଷୟ ଗ୍ରନ୍ଥିର କ୍ରମଉନ୍ମୋଚନ, ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆବେଗ ଓ ଉତ୍ତେଜନାର ସମାବେଶ- ଏ ସବୁ ଏ ଗଳ୍ପମାନଙ୍କର ଶିଳ୍ପ ଗୌରବ । ଏ ଗୌରବ ସମସାମୟିକ ଅଧିକାଂଶ ଗଳ୍ପରେ ଏକାନ୍ତ ବିରଳ କହିଲେ ଚଳେ ।

– ଡ. ନଟବର ସାମନ୍ତରାୟ

ଇତିହାସ, ଜାତୀୟତା ଓ ପ୍ରେମର ତ୍ରିଧାରାରେ ଅଭିସିଂଚିତ ତାଙ୍କର ଗଳ୍ପଧାରା । ସୃଷ୍ଟି ସୀମିତ ମାତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କର ସ୍ୱାଦ ଭିନ୍ନ ଓ ରୁଚି ଭିନ୍ନ । ।

– ଅଧ୍ୟାପକ ବିଶ୍ୱରଂଜନ

Dayanidhi Mishra was born in Tulandi near Barpali in 1891. He passed matriculation in first division from Zilla School, Sambalpur in 1911 and B.A. in 1st division from Patna University in 1915. His dedication to art, language, literature and culture was remarkable. He began his professional career as a teacher and later he was appointed personal secretary of the Director of Education, Govt of Bihar – Odisha in 1921. But he quit the job, completed his law degree and practiced law professionally. Inspired by Gandhiji, he dedicated himself to serve the motherland and worked to preserve language, literature and culture. He worked as the co-editor of the magazine “Mukura” from 1921 to 1925. He also edited the magazine “Nabajuga”. His literary works include “Biraha Bansi” (poetry collection), “Nayana Tara”, “Manabhanjan”, “Sanjukta”, “Rana Pratap”, “Subhadra” (novels) and “Katha Kadamba” (short story collection). He died in 1955.

Bishwanath Sahu teaches Odia language and literature at Barpali College, Barpali. His short stories and research articles have been published in various journals.